Asbest, mukavemet arttırıcı ve izolasyon malzemesi olarak birçok değişik yapı malzemesinde kullanılmış olan doğal bir silikat mineralidir. Önceleri “Muhteşem Lif” olarak kullanılsa da sağlığa etkileri görüldükçe “Öldürücü Toz” adını almıştır.

Asbestin ticari olarak kullanılan 3 temel tipi;

· Beyaz Asbest olarak da ifade edilen Krizotil (Chrysotile),
· Kahverengi Asbest olarak da ifade edilen Amozit (Amosite),
· Mavi Asbest olarak da ifade edilen Krosidolit (Crocidolite)’tir.

Asbest; geçmişte ve günümüzde hiçbir şeyle kıyaslanamayacak kadar ucuz, hafif, bol bulunan, yüksek sıcaklığa karşı dayanımlı, elektrik, sürtünme ve kimyasallara karşı mukavemeti yüksek mineral yapısı ve diğer bazı materyallerin niteliğini geliştiren yapıda olması ile farklı şekillerde ve ürünlerin içeriğinde kullanılabilmesiyle çok tercih edilen ve çok fazla kullanılan bir malzemedir. Problem, Asbest liflerinin dağılmasıyla birlikte insan vücudunda hastalıklara sebep olmasıdır. Asbest lifleri kristal bir yapıya sahiptir. Mekanik olarak işlendiğinde lifler, geniş bir alana yayılabilecek lifçiklere, uzunlamasına ve inceliği artan şekilde ayrılmaktadır. Kullanım esnasında solunursa, asbest liflerinin vücutta kırılması veya vücuttan atılması zordur.

Tüm türleri tehlikeli olabilir ancak, Mavi ve Kahverengi Asbestin, Beyaz Asbestten daha tehlikeli olduğu bilinmektedir. Diğer Asbest türleri, sadece renkleriyle tanımlanamaz. Asbest, sıcaklık veya kimyasallarla etkileşime girdiğinde ya da diğer maddelerle birleştiğinde rengi ve görünümü değişebilir.

Çoğu insan atmosferde bulunan düşük Asbest miktarıyla hastalığa yakalanmaz. Asbest lifleri ve teması, belli bir zaman boyunca yüksek konsantrasyonlarda gerçekleşirse potansiyel olarak başta Akciğer Kanseri, Akciğer Zarları Arasında Sıvı Toplanması, Kireçlenme, Akciğer Zarı Kalınlaşması ile Akciğer Dokusunda Bağ Dokusu Oluşumu ve diğer çeşitli hastalıklara yol açar. Hastalık belirtileri, Asbest maruziyetinden 30 yıl hatta 40 yıl sonra bile ortaya çıkabilir.

Asbest Nerelerde Bulunur?

Bugün, çoğu ürün Asbestsiz üretilir. Fakat 2000′li yıllardan önce üretilen inşaat ürünleri ve yalıtım malzemelerinin çoğu Asbest içermektedir. Bina ve tesisleriniz 2000′lerden sonra yapılmadıkça Asbest bulunma ihtimali vardır. Asbest Türkiye’de 1950′lerden 2000′li yıllara kadar yapı malzemelerinde çok yaygın olarak kullanılmıştır.

Asbestle karşılaşabileceğiniz bazı alanlar:

– Sıcaklık ve ses izolasyonu olan bölgeler
– Yangın kapıları ile yangın hortumları ve battaniyeleri-eldivenleri
– Kazan daireleri, makine daireleri, fırın bacaları
– Sıcak su/buhar hatları
– Asbestli çimento levha ve panolar
– Fren ve debriyaj balataları
– Asbestli kumaşlar
– Her çeşit yalıtım malzemesi
– Contalar, salmastralar ve balatalar
– Asbest içerikli çatı malzemeleri
– Asbest içerikli çimentolar ve su şebeke hatları
– Zemin döşemeleri ve tavan malzemeleri
– Yağmur olukları, saçaklar, sundurmalar ile daha birçok alanda.

Ne yapılmalıdır?

Öncelikle yaşayanlar, çalışanlar ve bina veya tesisin sahiplerinin Asbest maruziyetinin kontrol altına alınması için ortamdaki Asbest tipleri tanımlanmalı ve Asbest Yönetim Planı oluşturulmalıdır. Asbestin sökülmesi daha sonraki süreçtir. Pratik rehber niteliğindeki yönetim planınızda tüm bilgiler raporlanmalıdır.

Asbest türlerinin tanımlanması basit bir laboratuvar testi değildir. Kapsamlı laboratuvar analizleri gereklidir. Sıklıkla karmaşık yapılarda bulunan Asbest tiplerinden hangisi olduğu tespit edilinceye kadar en tehlikeli Asbest türleri olan Mavi ve Kahverengi Asbest içerdiği düşüncesiyle yaklaşılmalı ve önlemler alınmalıdır.

Yapılarınızdaki Asbestli malzemenin hasar ve bozulma durumu periyodik olarak denetlenmelidir. Hangi tipteki malzemenin nasıl uzaklaştırılması ve bertaraf edilmesi gerektiği konunun uzmanları tarafından belirlenmelidir.

Bir malzemenin Asbest içerdiğini gözle görebilmenizin tek yolu, malzemenin üzerinde “ASBESTLİDİR” etiketi bulunmasıdır. Numune alımı (örnekleme) ve analizi Yetkin Personeller tarafından yapılmalıdır. Yanlış bir şekilde numune alımı yapıldığında, parçalanmış ve bozulmuş şekilde olan yapı malzemesindeki Asbest, önceki halinden daha da zararlı olabilir. Analiz sonuçlarını alıncaya kadar, malzemenin Asbest içerikli olduğu varsayılmalıdır.

The post Asbest Nedir ? first appeared on Mavi Yıkım.

Kullanım alanı nedir?

Üç bin üzerinde kullanım alanı olan asbestten, özellikle gemi, uçak, otomobil sanayiinde, makine konstrüksiyonlarında yağlayıcı madde ve sızdırmazlık elemanı olarak, inşaat sektöründe, ısı ve ses izolasyonunda yaygın olarak yararlanılmıştır.

Asbestin insan sağlığına zararları neler?

Asbest son derece kanserojen bir maddedir. Solunum ya da içme suyu yoluyla vücuda girdiğinde başta kanser olmak üzere çeşitli hastalıklara yol açar. Uzmanlar cilde nüfuz etmesinin de mümkün olduğunu düşünmektedirler. Asbestin neden olduğu hastalıkların bazıları, akciğer zarları arasında sıvı toplanması, kireçlenme, akciğer zarı kalınlaşması ve akciğer dokusunda bağ dokusu oluşumu gibi selim hastalıklardır. Ayrıca ciltte yaralara neden olabilir.

Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), her yıl dünyada kanser yapıcı maddeleri düzenli olarak özelliklerine göre gruplara ayırmaktadır. Ajansın kanserojen maddeler listesinde asbest maddesi, “kesin kanserojen” tanımlanması ile 1. grupta sınıflandırılmıştır.

Fransa’da asbeste bağlı hastalıklardan her yıl 4000 kişi ölmektedir ve sayı giderek artmaktadır. Uzmanlar Birleşik Krallık’ta 1960 ve 70’lerde asbeste maruz kalmış kişilerden 120.000’den fazlasının akciğer kanseri nedeniyle yakın gelecekte öleceğini öngörmektedirler. Belçika ve Hollanda gibi ülkelerde 90’lı yılların başında asbest üretim ve kullanımı tamamen yasaklanmıştır. Avrupa Birliği’de 2005 yılından itibaren AB’ye üye ülkelerde asbest üretimi ve kullanımını yasaklamıştır.

Geçmişte tersane işçisi olan babasının iş elbiselerinden bulaşan asbest nedeniyle kansere yakalanan genç bir kadın, 2007 yılında İngiliz Savunma Bakanlığı’ndan tazminat almaya hak kazanmıştır.

Asbeste bağlı oluşan hastalıklar neler?

Asbestoz: İlk olarak tersane işlerinde çalışanlarda tespit edilen asbestoz, asbest liflerini çözmeye çalışan vücut tarafından üretilen asidin akciğer zarında oluşturduğu yaralardır. Bu hastalığın kendini göstermesi 10-20 yılı bulmaktadır.

Mezotelyoma: Asbestin yol açtığı en önemli hastalık akciğer zarı ve karın zarı kanseri, yani mezotelyomadır. Batı ülkelerinde yılda her bir milyon kişinin 1-2’sinde saptanan mezotelyoma, Türkiye’de yılda en az 500 kişide görülmektedir. Mezotelyomaya ait en sık rastlanan yakınmalar, ağrı ve ilerleyici nefes darlığıdır. Akciğer röntgeni ve tomografide tipik bulgular saptanabilirse de, kesin tanı için başvurulan standart yöntem akciğer zarı biyopsisidir. Mezotelyoma, erken dönemde tanınıp uygun cerrahi girişim uygulanamadığında, ilaç ya da ışın tedavisine iyi cevap vermeyen ve hastayı kısa zamanda ölüme götüren bir hastalıktır.

Kanser: Akciğer, gırtlak ve sindirim sistemi kanserlerine yol açmaktadır. Akciğer zarı (plevra) kalınlaşması.

Asbest Anadolu’nun birçok yöresinde bulunmakta ve halk tarafından bilinçsizce kullanılmaktadır. Köylüler, asbesti evlerinin damlarına sermek, evlerini badana yapmak için ve küçük çocuklarda pudra yerine kullanırlar. Amasya bölgesinde ve Kayılar yörüklerinde ise bebekler, höllük toprağı olarak bilinen ısıtılmış asbestle sarılmaktadır. Bu uygulamalar sırasında havaya karışan asbest lifleri yoğun şekilde solunur. Asbest, onu topraktan çıkaran ve kullanan köylülerden başka, asbestin kullanıldığı endüstri alanlarında çalışan işçiler için de çok zararlıdır.

Türkiye’de üretimi ve kullanımı yasal mı?

Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü, kansere neden olan asbestin, Türkiye’de üretim, kullanım, piyasa arzı ile asbest içeren eşyaların piyasaya arzını 31 Aralık 2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yasaklamıştı.

The post Asbest Nedir ? first appeared on Mavi Yıkım.